Utrata wagi "niesprawiedliwie": dlaczego leki odchudzające są potępiane?

Naukowcy odkryli, że osoby, które stosują leki GLP-1, aby schudnąć, mogą być postrzegane bardziej negatywnie niż osoby, które schudły poprzez dietę i ćwiczenia. Co więcej, w eksperymencie takie osoby były oceniane nawet gorzej niż te, które w ogóle nie schudły.

Szczegóły

Badanie zostało przeprowadzone przez specjalistów z Uniwersytetu Rice, Kliniki Mayo i Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles. Badanie zostało opublikowane w International Journal of Obesity.

Uczestnicy zostali poproszeni o ocenę fikcyjnej osoby o różnej historii wagi. W jednym scenariuszu schudł z pomocą leków GLP-1, w drugim - dzięki diecie i ćwiczeniom, w trzecim - w ogóle nie schudł.

Wyniki wykazały wyraźną różnicę w postrzeganiu. Osoby, które stosowały suplementy GLP-1 były postrzegane przez uczestników bardziej negatywnie niż te, które schudły w "tradycyjny" sposób.

Najbardziej nieoczekiwane było to, że osoby, które schudły stosując lek, były postrzegane gorzej, nawet w porównaniu do tych, które w ogóle nie schudły.

Według autorów wynika to z powszechnego przekonania, że stosowanie takich leków jest "łatwym sposobem" lub "nieuczciwą" utratą wagi. Oznacza to, że piętno nie znika po utracie wagi, ale po prostu zmienia kształt.

Dlaczego ma to znaczenie

Badanie pokazuje paradoks: społeczeństwo może osądzać osobę za nadwagę, ale także za sposób, w jaki próbuje schudnąć.

Jest to szczególnie ważne w kontekście rosnącej popularności leków GLP-1. Dla wielu osób stają się one narzędziem medycznym, ale opinia publiczna wokół nich utrzymuje moralny osąd: że "właściwa" utrata masy ciała jest możliwa tylko dzięki sile woli, diecie i sportowi.

To piętno może być szkodliwe dla zdrowia. Jeśli dana osoba obawia się osądu, może wstrzymać leczenie, unikać rozmowy z lekarzem lub czuć się winna z powodu własnych wyborów.

Naukowcy zbadali również sytuację, w której osoba przestaje przyjmować lek i odzyskuje wagę. Okazało się, że przybieranie na wadze po utracie wagi również wywołuje negatywne oceny - niezależnie od tego, czy dana osoba schudła dzięki lekom, czy diecie.

Kontekst

Leki GLP-1 były pierwotnie stosowane w leczeniu cukrzycy typu 2, a następnie zaczęto je stosować do kontroli masy ciała. Wpływają one na apetyt i mechanizmy sytości, pomagając niektórym pacjentom znacznie zmniejszyć masę ciała.

Nowe badanie nie ocenia jednak skuteczności ani bezpieczeństwa tych leków. Skupia się nie na medycynie, ale na postrzeganiu społecznym: jak ludzie wokół nich czują się w stosunku do osób stosujących takie produkty odchudzające.

Autorzy podkreślają, że stygmatyzacja ciała i decyzji medycznych nie pomaga ludziom dbać o swoje zdrowie. Osoba powinna mieć możliwość wyboru odpowiedniego leczenia ze swoim lekarzem bez obawy, że zostanie oceniona.

Źródło

Badanie przeprowadzone przez Erin C. Standen, Sean Phelan i Janet Tomiyama An experimental investigation of the stigmatisation of weight loss and regain from GLP-1 receptor agonist use and cessation opublikowane w International Journal of Obesity w 2026 roku. Autorzy zbadali, jak ludzie oceniają utratę masy ciała za pomocą leków GLP-1, utratę masy ciała poprzez dietę i ćwiczenia, brak utraty masy ciała i powrót masy ciała.