Kozy poszły za głosem — i znalazły makaron

Nie oznacza to, że kozy rozumieją ludzką mowę tak samo jak ludzie. Nie rozróżniały one słów ani nie „tłumaczyły” zwrotów. Wychwytywały jednak kierunek, z którego dochodził głos — niemal tak, jakby człowiek wskazywał nie palcem, lecz dźwiękiem.

Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie „Royal Society Open Science”.

W eksperymencie wzięło udział 29 kóz, które w odpowiednich warunkach wybierały wiadro z smakołykiem w około 60% przypadków.

Szczegóły

Naukowcy postawili przed kozami proste zadanie: przed nimi stały dwa czerwone wiadra, a za jednym z nich ukryto pokarm. Kozy nie widziały, gdzie został on umieszczony.

Za parawanem siedział człowiek. Czasami mówił w kierunku wiadra z pokarmem. Czasami milczał. A czasami mówił w kierunku przeciwnym do obu wiader.

Kiedy osoba mówiła w kierunku właściwego wiadra, kozy częściej podchodziły właśnie tam. Kiedy milczała, wynik był niemal przypadkowy – około 47%. Kiedy mówiła w kierunku oddalonym od obu wiader, wynik również był niemal przypadkowy – około 49%.

Jako smakołyk wykorzystano surowy makaron. Dlatego bardzo uproszczona wersja eksperymentu brzmi następująco: koza usłyszała głos, podeszła we właściwym kierunku i znalazła makaron.

Dlaczego jest to interesujące

Wiele zwierząt reaguje na dźwięki. Na przykład słyszą sygnał alarmowy lub odgłos jedzenia.

Jednak w tym przypadku sytuacja wygląda inaczej. Kozy reagowały nie tylko na sam głos, ale na kierunek, z którego dochodził. Oznacza to, że wykorzystywały głos jako wskazówkę: „wygląda na to, że jedzenie jest tam”.

Jeden z autorów badania nazwał to „głosową formą wskazania”. Zazwyczaj człowiek wskazuje palcem. W tym przypadku wskazówką nie była ręka, lecz głos.

A co z psami i szympansami?

Wcześniej taką zdolność wykazywano u psów i małych dzieci. Natomiast u szympansów wyniki w podobnych zadaniach były gorsze.

Dlatego kozy w tym kontekście zaskoczyły naukowców. Nie są one zwierzętami domowymi, takimi jak psy, ale żyją u boku ludzi od tysięcy lat. Być może długotrwały proces udomowienia pomógł im lepiej odczytywać ludzkie sygnały.

Dlaczego jest to ważne

Badanie pokazuje, że zwierzęta, które zwykle uważamy za „zwykłe zwierzęta wiejskie”, mogą być znacznie bardziej wyczulone na ludzi.

Kozy już wcześniej wykazywały wrażliwość na ludzkie gesty, emocje w głosie i mimikę twarzy. Nowe badania dodają jeszcze jeden punkt: potrafią one orientować się w kierunku, z którego dochodzi ludzki głos.

Ma to znaczenie nie tylko z czystej ciekawości. Im lepiej ludzie rozumieją, w jaki sposób zwierzęta nas postrzegają, tym łatwiej jest postępować z nimi w sposób spokojniejszy, bardziej zrozumiały i bezpieczniejszy – na farmach, w schroniskach oraz podczas opieki nad zwierzętami.

Kontekst

Kozy należą do najstarszych zwierząt udomowionych. Ludzie od dawna wykorzystują je do pozyskiwania mleka, mięsa, wełny oraz do prac gospodarskich.

Jednak przez długi czas uwaga naukowców skupiała się częściej na psach, koniach, naczelnych i delfinach. Kozy wydawały się mniej oczywistymi kandydatami do badań nad inteligencją społeczną.

Obecnie pojawia się coraz więcej tego typu badań. Pokazują one, że kozy nie tylko „żują i patrzą”. Obserwują, zapamiętują, reagują na człowieka i potrafią wykorzystać jego zachowanie do rozwiązywania zadań.

Źródło

Badanie: Stuart K. Watson i współautorzy, „Domestic goats can follow the direction of human voices to solve a hidden-object task”, Royal Society Open Science, 2026.