Popularny suplement na mózg może nie być tak korzystny, jak sądzono

Ważne: nie oznacza to, że kwasy omega-3 "powodują demencję". Badanie miało charakter obserwacyjny i wykazało związek, a nie udowodnioną przyczynę.

Szczegóły

Autorzy wykorzystali dane z projektu Alzheimer's Disease Neuroimaging Initiative. Porównali oni starszych uczestników, którzy przyjmowali suplementy omega-3 z grupą kontrolną osób, które ich nie przyjmowały. Grupy były dopasowane pod względem wieku, płci, diagnozy i genetycznych czynników ryzyka, w tym APOE ε4, wariantu genu związanego ze zwiększonym ryzykiem choroby Alzheimera.

Naukowcy śledzili zmiany w sprawności poznawczej i dane neuroobrazowe przez pięć lat. Grupa przyjmująca kwasy omega-3 odnotowała szybszy spadek w trzech głównych skalach: MMSE, ADAS-Cog13 i CDR-SB. W publikacji stwierdzono, że spożycie kwasów omega-3 wiązało się z szybszym spadkiem MMSE i szybszym wzrostem wyników ADAS-Cog13 i CDR-SB, co wskazuje na pogorszenie funkcji poznawczych.

Naukowcy sprawdzili również, czy związek ten można wyjaśnić klasycznymi cechami charakterystycznymi choroby Alzheimera - akumulacją amyloidu, patologią tau lub zanikiem istoty szarej. Zgodnie z wynikami badania, czynniki te nie wyjaśniały znalezionego związku.

Zamiast tego autorzy znaleźli inny możliwy mechanizm: zmniejszony metabolizm glukozy w regionach mózgu podatnych na chorobę Alzheimera. Taki wskaźnik, mierzony za pomocą FDG-PET, może odzwierciedlać pogorszenie synaps - kontaktów, przez które neurony przekazują sygnały.

Dlaczego to ważne

Omega-3 jest często uważany za niemal bezsprzecznie korzystny suplement "mózgowy". Nowe prace pokazują, że takie zaufanie może być przedwczesne, zwłaszcza jeśli chodzi o osoby starsze i suplementację mającą na celu ochronę przed pogorszeniem funkcji poznawczych.

Dane dotyczące kwasów omega-3 pozostają jednak sprzeczne. Na przykład, metaanaliza randomizowanych badań opublikowana w Scientific Reports w 2025 r. wykazała, że kwasy omega-3 mogą powodować umiarkowaną poprawę niektórych wskaźników poznawczych, ale autorzy zauważyli również niejednorodność danych i różne stopnie pewności dowodów dla poszczególnych dziedzin poznawczych.

Głównym wnioskiem nie jest więc to, że kwasy omega-3 są "złe dla wszystkich". Bardziej poprawnym wnioskiem jest to, że suplementy nie powinny być przyjmowane jako gwarantowana profilaktyka zaburzeń pamięci, a ich przyjmowanie - szczególnie u osób starszych i z istniejącymi wcześniej problemami poznawczymi - najlepiej omówić z lekarzem.

Kontekst

Kwasy tłuszczowe omega-3, w tym EPA i DHA, są rzeczywiście ważne dla organizmu i znajdują się w tłustych rybach, owocach morza, niektórych pokarmach roślinnych i suplementach. Jednak wpływ źródeł żywności i kapsułek to nie to samo.

Nowe badanie dotyczy w szczególności suplementów, a nie ryb w diecie. W związku z tym nie można go wykorzystywać jako argumentu przeciwko zbilansowanej diecie lub żywności bogatej w kwasy omega-3. Podkreśla raczej, że suplementy nie powinny zastępować medycznej oceny ryzyka, odżywiania i ogólnego stanu zdrowia.

Źródło

Badanie przeprowadzone przez Zheng-Bin Liao i wsp. dotyczące związku między suplementacją kwasami omega-3 a pogorszeniem funkcji poznawczych u osób starszych zostało opublikowane w The Journal of Prevention of Alzheimer's Disease w 2026 roku. Autorzy wykorzystali dane ADNI, skale poznawcze i pomiary neuroobrazowania w celu oceny związku między suplementacją omega-3 a zmianami poznawczymi u starszych osób dorosłych.